De archipel bestaat uit drie eilanden Lamu, Manda en Pate die voor de noordelijke kust van Kenia liggen. De naam Lamu verwijst dus niet alleen naar de archipel, maar ook naar het gelijknamige eiland en de gelijknamige stad.
De sfeer op de eilanden wordt bepaald door een kleurrijk mengsel van Bantu, Arabische, Perzische en Indische stijlen en hun unieke architectuur. De stad Lamu en ook het dorp Shela (op Lamu eiland) zijn prima voorbeelden van deze Swahili architectuur met originele herenhuizen, karakteristieke deuren en een doolhof van kronkelende steegjes.
Het centrum van de stad wordt gevormd door het indrukwekkende Sultans’ Fort. In de koloniale tijd werd het gebruikt als gevangenis, maar tegenwoordig is er een museum gevestigd. Het voorhof is tevens de locatie voor de grootste open markt op Lamu.
Op het nabijgelegen eiland Manda zijn de ruïnes van Takwa gevonden, een beschaving die in de 17de eeuw volledig verwoest werd. De restanten zijn overwoekerd door mangrovebossen. De nederzetting is als heilige stad verklaard, doordat alle deuren richting Mekka wijzen. Sommige inwoners van Shela, die zich als nakomelingen van Takwa zien, bezoeken nog steeds de ruïnes om te bidden.
De Lamu archipel is een zeer ontspannen plaats met een gemakkelijke levensstijl. Op Lamu eiland gaat het transport te voet, per ezel of per dhow (traditioneel boot). Er zijn geen auto’s op het eiland. De bezoeker mag echter niet vergeten dat het een streng moslimgebied is, wat betekent dat de reiziger in het openbaar behoorlijk gekleed gaat en bij het betreden van een moskee om toestemming vraagt.
Fijne zandstranden met slingerende palmen, oude steden met een unieke architectuur, steegjes vol met geuren van bekende en onbekende kruiden, balkende ezels, krakende wielen op geplaveide straten, moslim gebeden vanuit de moskees en verloren steden temidden van mangrovebossen maken van deze afgelegen en dromerige eilanden een absoluut aan te raden bestemming.